Waarom bloemen rust geven: wat wetenschap zegt over biophilic design

Waarom voelt een ruimte met bloemen, groen en natuurlijke vormen vaak direct prettiger aan?

Dat blijkt niet alleen een kwestie van smaak te zijn. Wetenschappelijk onderzoek naar bloemen, planten en visuele natuurprikkels laat zien dat onze omgeving invloed kan hebben op hoe ontspannen, prettig en geconcentreerd we ons voelen.

Dat principe vormt een belangrijk onderdeel van biophilic design: het ontwerpen en inrichten van woningen, kantoren en andere ruimtes met elementen die een verbinding met de natuur creëren.

Bij Fan of Flowers zijn we dagelijks bezig met kleur, natuurlijke vormen en botanische composities. Onze collectie bestaat uit levensechte zijden bloemen die juist ontworpen zijn om die bloemrijke uitstraling langdurig onderdeel te laten zijn van een interieur.

Maar wat zegt de wetenschap daar eigenlijk over? Kunnen bloemen daadwerkelijk bijdragen aan ontspanning en concentratie? En mogen we die effecten ook zomaar toeschrijven aan zijden bloemen?

We zochten het uit.

Wat is biophilic design?

Biophilic design is een manier van ontwerpen waarbij natuur en natuur geïnspireerde elementen bewust worden geïntegreerd in onze leef- en werkomgeving.

Dat kan heel letterlijk met bloemen, planten, bomen, water en daglicht. Maar natuurlijke materialen, organische vormen, kleuren, patronen en uitzicht op groen kunnen eveneens onderdeel zijn van een biophilic interieur.

Het uitgangspunt is interessant: mensen brengen tegenwoordig een groot gedeelte van hun leven binnen door, terwijl onze natuurlijke omgeving invloed kan hebben op hoe we ons voelen en functioneren.

Een systematische wetenschappelijke review uit 2023 onderzocht specifiek wat natuur en biophilic design tijdens werktijd kunnen betekenen. De onderzoekers vonden binnen de beschikbare literatuur positieve resultaten rond onder andere welzijn, werktevredenheid, motivatie, herstel en werkprestaties. Tegelijkertijd benadrukken zij dat het aantal studies nog relatief beperkt is en verder onderzoek nodig blijft.

Biophilic design gaat dus om meer dan alleen een mooi interieur.

De omgeving waarin we wonen en werken kan mede bepalen hoe we een ruimte ervaren.

1. Bloemen kunnen bijdragen aan ontspanning

Een bijzonder relevant onderzoek keek specifiek naar wat er gebeurt wanneer mensen op kantoor naar bloemen kijken.

Onderzoekers van Chiba University lieten 31 mannelijke kantoormedewerkers gedurende vier minuten kijken naar dertig geurloze roze rozen in een glazen vaas. In een controleconditie waren de bloemen niet aanwezig.

De onderzoekers maten onder andere hartslagvariabiliteit en vroegen deelnemers hoe zij zich voelden. Bij het bekijken van de bloemen werd een hogere waarde gevonden voor een hartslagvariabiliteitscomponent die verband houdt met parasympathische activiteit. De deelnemers rapporteerden daarnaast vaker gevoelens als comfortabel, ontspannen en natuurlijk.

Dat betekent uiteraard niet dat een boeket stress kan behandelen of iedere persoon automatisch ontspannen maakt.

Het laat wel iets interessants zien: bloemen kunnen meer zijn dan alleen decoratie. Kleur, vorm en de visuele aanwezigheid van natuur kunnen onderdeel zijn van een omgeving die prettig en rustgevend wordt ervaren.

2. Groen op kantoor: invloed op concentratie en werkbeleving

Ook onze werkomgeving is onderzocht.

In drie veldexperimenten in commerciële kantoren in Nederland en het Verenigd Koninkrijk werden relatief sobere kantooromgevingen vergeleken met werkplekken waarin planten waren toegevoegd.

De groenere kantooromgevingen scoorden beter op verschillende onderzochte uitkomsten, waaronder ervaren concentratie, tevredenheid over de werkplek en een objectieve productiviteitsmaat.

Dat maakt de inrichting van een kantoor interessanter dan alleen de vraag of iets er mooi uitziet.

Een ontvangsthal, praktijk, kantoor of vergaderruimte is een omgeving waarin medewerkers soms vele uren per dag verblijven en waar klanten tegelijkertijd hun eerste indruk van een organisatie krijgen.

Voor bedrijven kan een zorgvuldig ingericht interieur daarom sfeer, representativiteit en welzijn met elkaar verbinden. Dat is ook het uitgangspunt achter onze oplossingen met zijden bloemen voor bedrijven, kantoren en organisaties.

3. Waarom natuurlijke vormen ons aanspreken

Biophilic design draait bovendien niet uitsluitend om levende planten.

Visuele kenmerken van natuur spelen eveneens een rol. Denk aan organische vormen, natuurlijke kleuren, bloemstructuren en landschappen.

Onderzoek naar digitale natuur is hiervoor interessant. Een meta-analyse uit 2024 combineerde tien onderzoeken met in totaal 886 deelnemers waarin digitale natuur, zoals foto's, video's en 360°-beelden, werd vergeleken met daadwerkelijke natuur.

In de geanalyseerde studies hingen zowel digitale als werkelijke natuur samen met stressherstel. De meta-analyse vond voor stressherstel geen statistisch significant verschil tussen beide vormen, al waren de onderzoeken onderling behoorlijk verschillend en hadden ze uiteenlopende niveaus van risico op vertekening.

Een ander onderzoek vergeleek het kijken naar echte bladplanten met een geprojecteerde afbeelding van dezelfde planten. De hersenactiviteit verschilde tussen beide omstandigheden, terwijl deelnemers hun subjectieve gevoel van comfort en ontspanning vergelijkbaar beoordeelden.

Dat maakt het wetenschappelijke verhaal interessanter dan simpelweg: echt is goed en alles wat niet leeft doet niets.

Onze hersenen reageren ook op visuele informatie en representaties van natuur.

Maar geldt dit ook voor zijden bloemen?

Hier vinden we nuance belangrijk.

Het meeste wetenschappelijke onderzoek is uitgevoerd met echte bloemen, levende planten, werkelijke natuur of digitale representaties daarvan.

Er is aanzienlijk minder onderzoek waarin hoogwaardige, levensechte kunstbloemen rechtstreeks worden getest.

Daarom kunnen en willen we niet beweren dat een zijden boeket exact hetzelfde fysiologische effect heeft als een vers boeket.

Er bestaat zelfs onderzoek waarin natuurlijke en kunstmatige planten rechtstreeks met elkaar werden vergeleken. In een Japanse studie beoordeelden kantoorwerkers afbeeldingen van gesimuleerde kantoorruimtes met verschillende hoeveelheden echte of kunstmatige planten. De natuurlijke planten werden gemiddeld gunstiger beoordeeld voor stressherstel.

Daarbij is wel een interessante kanttekening relevant: de onderzoekers beschrijven dat de gebruikte kunstplant een regulier commercieel product was en niet speciaal was vervaardigd om zo realistisch mogelijk van een levende plant te onderscheiden.

Voor hyperrealistische real-touch bloemen zoals tegenwoordig beschikbaar zijn, is specifiek onderzoek nog schaars.

De wetenschappelijk correcte conclusie is daarom:

er zijn goede aanwijzingen dat natuur, bloemen en visuele natuurprikkels invloed kunnen hebben op onze beleving, maar er is nog onvoldoende onderzoek om te stellen dat zijden bloemen precies dezelfde effecten hebben als echte bloemen.

4. Waar levensechte zijden bloemen wél interessant worden

Juist praktisch ontstaat een heel andere vergelijking.

Een levensecht zijden boeket brengt permanent kleur, botanische structuren, organische lijnen en bloemvormen in een ruimte.

Tegelijkertijd verwelkt het niet, heeft het geen water nodig, kan het op plekken met weinig daglicht worden geplaatst en produceert het zelf geen pollen.

Wie een blijvend bloemstuk zoekt, kan daarom kiezen uit onze collectie zijden boeketten.

De visuele aanwezigheid van het boeket verdwijnt bovendien niet na zeven of tien dagen. Dezelfde bloemrijke compositie kan langdurig onderdeel blijven van het interieur.

En daarin zit misschien wel één van de interessantste eigenschappen van blijvende bloemen: de sfeer hoeft niet telkens opnieuw gecreëerd te worden.

5. Blijvende bloemen op de werkvloer

Voor zakelijke ruimtes wordt dat praktische voordeel nog duidelijker.

Een receptie moet er bijvoorbeeld ook op maandagmorgen verzorgd uitzien. Een vergaderruimte moet representatief zijn wanneer onverwacht een klant binnenkomt. Een praktijk of wachtkamer profiteert van een warme uitstraling zonder dat iemand voortdurend bloemen hoeft te verzorgen.

Zijden bloemen kunnen daarom interessant zijn voor kantoren, praktijken, winkels, zorginstellingen, hospitality, vergaderruimtes, ontvangstruimtes en andere professionele omgevingen.

Wie daarbij wel regelmatig afwisseling wil, kan kiezen voor een zijden bloemenabonnement. Daarbij kan de styling periodiek wisselen, terwijl het principe van hergebruik behouden blijft.

Dat concept wordt ook daadwerkelijk zakelijk toegepast. Zo koos Emerson College voor een zijden bloemenabonnement van Fan of Flowers voor de styling van de historische locatie in Well.

Zo ontstaat een combinatie van een constante representatieve uitstraling en periodieke verandering van sfeer en kleur.

6. Zijden bloemen en pollen

Ook in omgevingen waarin veel verschillende mensen komen, hebben kunstbloemen een praktisch voordeel.

Zijden bloemen produceren zelf geen pollen of stuifmeel zoals echte bloemen en planten dat kunnen doen. Ze hebben bovendien geen bloemenwater nodig en er vindt geen verwelking plaats.

Dat kan ze aantrekkelijk maken voor bijvoorbeeld kantoren, ontvangstruimtes, praktijken en andere publieke omgevingen.

We spreken hierbij bewust liever over pollen-vrij dan over een absolute garantie dat ieder mens nooit ergens op kan reageren. Kunstbloemen kunnen net als andere interieurproducten bijvoorbeeld stof verzamelen en moeten daarom af en toe voorzichtig worden gereinigd.

7. Biophilic design betekent niet: echt óf kunstmatig

Een mooi biophilic interieur hoeft helemaal geen keuze te zijn tussen echte natuur of zijden bloemen.

Integendeel.

Stel je een ruimte voor met veel daglicht, een houten tafel, natuurlijke stoffen, zicht op buiten, enkele levende planten én een groot zijden veldboeket als blikvanger.

De verschillende elementen kunnen elkaar versterken.

Een zijden bloemstuk hoeft levende natuur dus niet volledig te vervangen. Het kan juist worden gebruikt als blijvend botanisch designelement op plekken waar bloemen moeilijk te onderhouden zijn of waar een constante uitstraling gewenst is.

Wie een specifieke ruimte heeft waarvoor geen standaardboeket perfect past, kan ook een zijden boeket op maat laten samenstellen op basis van interieur, kleuren, vaas en gewenste uitstraling.

Hoe zit het met duurzaamheid?

Ook hier is nuance belangrijk.

Een kunstbloem moet vanzelfsprekend worden geproduceerd en vervoerd en de gebruikte materialen hebben een milieu-impact.

Daarom is het te eenvoudig om te zeggen dat iedere zijden bloem automatisch duurzamer is dan iedere verse bloem.

Een belangrijk verschil is wel de gebruiksduur.

Een product dat jarenlang wordt gebruikt heeft een ander gebruiksprofiel dan bloemen die regelmatig worden vervangen. Daardoor veranderen onder andere de frequentie van nieuwe aankopen, bezorgingen, afvalstromen en verzorging.

Fan of Flowers zet daarom sterk in op langdurig gebruik. De huidige collectiepagina's benadrukken een lange levensduur en het bloemenabonnement werkt met hergebruik en periodieke wissels.

Onze filosofie is daarom vooral:

minder vervangen, langer gebruiken en blijven genieten.

Niet iedere week opnieuw beginnen, maar investeren in een bloemstuk dat onderdeel mag worden van een interieur.

Een boeket doet meer met een ruimte dan je misschien denkt

De wetenschap geeft uiteindelijk geen simpele conclusie als:

‘Bloemen maken iedereen gelukkiger.’

Daarvoor zijn welzijn, stress en menselijk gedrag veel te complex.

Wat onderzoek wél steeds duidelijker laat zien, is dat de omgeving waarin we wonen en werken ertoe doet.

Bloemen, planten, natuurlijke vormen en andere vormen van natuurbeleving kunnen onderdeel zijn van ruimtes waarin mensen zich prettiger voelen. Onderzoek op werkplekken vindt interessante resultaten rond onder andere ontspanning, concentratie, werktevredenheid, herstel en prestaties.

Voor levensechte zijden bloemen is nog onvoldoende rechtstreeks wetenschappelijk bewijs om exact dezelfde effecten als echte bloemen te claimen.

Maar als blijvend visueel element bieden ze een bijzondere combinatie van kleur, organische vormen, sfeer, uitstraling en praktisch gebruiksgemak.

En misschien verklaart dat mede waarom één goed gekozen boeket de uitstraling van een hele ruimte kan veranderen.

Zijden bloemen voor thuis, kantoor of interieur

Wil je zelf natuurlijke vormen en blijvende kleur toevoegen aan jouw interieur?

Bekijk dan onze collectie levensechte zijden bloemen en complete zijden boeketten.

Weet je nog niet precies waar je bij kwaliteit op moet letten? Lees dan ook onze gids ‘Zijden bloemen kopen? 10 tips voor het mooiste boeket’.

Voor bedrijven bieden we daarnaast zakelijke zijden bloemen en bloemconcepten, waaronder maatwerk, abonnementen en styling voor verschillende professionele omgevingen.

Fan of Flowers is gevestigd in Venray. Wie uit de regio komt en onze bloemen van dichtbij wil bekijken, vindt meer informatie op onze pagina over zijden bloemen in Venray.

Heb je een specifieke vaas, ruimte of kleurencombinatie in gedachten? Vraag dan gratis persoonlijk advies op maat aan. We denken vrijblijvend mee over de bloemen, afmetingen, kleuren, vaas en uitstraling die het beste bij jouw interieur of organisatie passen.

Veelgestelde vragen over bloemen en biophilic design

Wat is biophilic design?

Biophilic design is een ontwerpbenadering waarbij natuur en natuur geïnspireerde elementen bewust in gebouwen en interieurs worden verwerkt. Denk aan daglicht, planten en bloemen, maar ook aan hout, natuurlijke kleuren, organische vormen en uitzicht op groen.

Kunnen bloemen helpen bij ontspanning?

Onderzoek met echte rozen heeft fysiologische en psychologische verschillen gevonden tijdens het bekijken van bloemen. De deelnemers rapporteerden onder andere vaker gevoelens van comfort en ontspanning. Dat maakt bloemen geen medische behandeling tegen stress, maar ondersteunt wel het idee dat bloemen onderdeel kunnen zijn van een prettigere omgeving.

Kunnen planten de concentratie op kantoor verbeteren?

In veldonderzoek naar vergroende kantooromgevingen werden positieve resultaten gevonden voor onder andere ervaren concentratie, werkplektevredenheid en een maat voor productiviteit. Het betreffende onderzoek gebruikte levende planten.

Hebben zijden bloemen hetzelfde effect als echte bloemen?

Dat is niet wetenschappelijk aangetoond. Er is relatief weinig rechtstreeks onderzoek naar hoogwaardige zijden bloemen. Onderzoek naar kunstmatige planten laat verschillen zien ten gunste van levende planten, terwijl onderzoek naar digitale en visuele natuur tegelijkertijd laat zien dat ook niet-fysieke natuurrepresentaties invloed kunnen hebben op stressbeleving en subjectieve ontspanning.

Zijn zijden bloemen geschikt voor kantoor?

Praktisch gezien zeer goed. Ze hebben geen water nodig, verwelken niet en kunnen langdurig representatief blijven. Fan of Flowers biedt hiervoor zowel losse bloemstukken als zakelijke oplossingen en abonnementen.

Zijn zijden bloemen geschikt voor biophilic design?

Ze kunnen worden toegepast als een natuur geïnspireerd visueel element binnen een breder biophilic interieur. Voor een complete toepassing kun je ze combineren met bijvoorbeeld daglicht, natuurlijke materialen, uitzicht op groen en levende beplanting.

Zijn zijden bloemen pollenvrij?

Kunstbloemen produceren zelf geen stuifmeel of pollen. Ze kunnen wel, net als andere interieurproducten, stof verzamelen en blijven daarom het mooist wanneer ze regelmatig voorzichtig worden schoongemaakt.

Wetenschappelijke bronnen

1. Ikei H., Komatsu M., Song C., Himoro E. & Miyazaki Y. (2014)
The physiological and psychological relaxing effects of viewing rose flowers in office workers. Journal of Physiological Anthropology. Het onderzoek bestudeerde de fysiologische en psychologische respons van 31 kantoormedewerkers tijdens het bekijken van rozen.
Bekijk het onderzoek via PubMed

2. Nieuwenhuis M., Knight C., Postmes T. & Haslam S.A. (2014)
The relative benefits of green versus lean office space: three field experiments. Journal of Experimental Psychology: Applied. Drie veldexperimenten onderzochten het toevoegen van planten aan commerciële kantooromgevingen.
Bekijk het onderzoek via PubMed

3. Restorative Effects of Biophilic Workplace and Nature Exposure during Working Time (2023)
Een systematische review naar natuurbeleving en biophilic design tijdens werktijd, met aandacht voor welzijn, motivatie, werktevredenheid en prestaties.
Bekijk de systematische review via PubMed Central

4. Fan L. & Baharum M.R. (2024)
The effects of digital nature and actual nature on stress reduction: A meta-analysis and systematic review. Internet Interventions. De analyse omvatte tien onderzoeken met in totaal 886 deelnemers.
Bekijk het onderzoek via PubMed

5. Hashimoto Y., Toriumi Y. & Yamakawa M. (2016)
Study on Influence on Workplace Productivity by Artificial Plants: Comparison of Psychological Evaluations of Natural and Artificial Plants by Questionnaire Surveys. Het onderzoek vergeleek natuurlijke en kunstmatige planten binnen gesimuleerde kantooromgevingen.
Bekijk het onderzoek via J-STAGE

6. Igarashi M. et al. (2015)
Effect of Stimulation by Foliage Plant Display Images on Prefrontal Cortex Activity: A Comparison with Stimulation using Actual Foliage Plants. Het onderzoek vergeleek een echte plant met een geprojecteerde afbeelding daarvan.
Bekijk het onderzoek via PubMed Central